DNK izdvojena iz semenki grožđa starih oko 2.000 godina, pronađenih u drevnim bunarima u Toskani, omogućila je naučnicima da rekonstruišu najdetaljniju genetsku sliku razvoja vinove loze na jednom arheološkom lokalitetu.
Nalazi ukazuju na to da su vinogradi u rimsko doba bili deo razvijene poljoprivredne mreže Rimskog carstva, koja je možda imala važnu ulogu u oblikovanju vinarstva kakvo danas poznajemo.
Istraživanje, koje su predvodili naučnici sa Univerziteta u Jorku, donelo je i neočekivano otkriće: u Kjantiju, toskanskoj oblasti koja je danas poznata po crvenom vinu od sorte sanđoveze, u antičko doba dominiralo je belo grožđe.
Semenke su pronađene na lokalitetu Cetamura del Kjanti, arheološkom nalazištu na brdu koje su najpre naseljavali Etrurci, zatim Rimljani, a kasnije i srednjovekovni Italijani. Ljudi koji su tu živeli između 300. godine pre nove ere i 300. godine nove ere bacali su semenke grožđa u duboke bunare. U mulju, u sredini bez kiseonika, one su ostale dovoljno dobro očuvane da iz njih bude izdvojen drevni DNK.
„Sekvencionirali smo DNK iz 80 semenki i otkrili izuzetnu priču o kontinuitetu. Većina analiziranih semenki pripadala je jednoj identičnoj sorti koja je direktno prenošena sa Etruraca na Rimljane i održavana vekovima“, rekla je dr Oja Inanli, koautorka studije sa Univerziteta u Jorku.
Prema njenim rečima, dobro očuvan materijal i savremene metode analize omogućili su naučnicima da utvrde i boju drevnog grožđa.
„Markeri su pokazali da je ova dominantna, dugovečna loza davala bele bobice“, navela je dr Inanli.
Za istraživače je to bilo iznenađenje, jer se Kjanti danas gotovo neraskidivo vezuje za crvena vina. Otkriće, međutim, pokazuje da je istorija ovog vinogradarskog područja složenija nego što se pretpostavljalo.
„Istraživanje našeg tima dodaje važno poglavlje u istoriju vina u regionu Kjanti. Kakvo prijatno iznenađenje je saznanje da je danas svetski poznatom crvenom vinu zapravo prethodilo belo vino koje je vekovima negovano i održavano u etrursko i rimsko doba“, istakla je Nensi de Grumond, profesorka Univerziteta Floride.
Univerzitet Floride od 1973. godine sprovodi arheološka iskopavanja u toj oblasti, a nova genetska analiza dala je dodatnu dimenziju dosadašnjim saznanjima o životu, poljoprivredi i trgovini u antičkoj Toskani.
Posle rimskog osvajanja naselja, na lokalitetu se pojavljuju i nove sorte grožđa. To, prema rezultatima studije, verovatno ukazuje na uvođenje loza iz drugih delova carstva.
Genetska analiza pokazala je i da je dominantna loza iz Cetamure bila blisko povezana sa dve drevne semenke grožđa koje su ranije pronađene na jugu Francuske.
Istraživači smatraju da je to biološki dokaz postojanja dugih poljoprivrednih mreža unutar Rimskog carstva. Upravo su te mreže, kako navode, možda doprinele širenju odabranih sorti vinove loze i postepenoj standardizaciji proizvodnje vina u antičkom svetu.
Otkriće pokazuje da istorija vina nije samo priča o posudama, podrumima i trgovačkim putevima, već i o malim semenkama koje su, sačuvane u mulju drevnih bunara, preživele dva milenijuma i otkrile kako su Etrurci i Rimljani oblikovali jednu od najdugovečnijih poljoprivrednih kultura Evrope.
N. Š.
Izvor: Gardijan
Foto: Wikipedia, javno dobro