Zasadi koštičavih i jabučastih voćnih vrsta na području Pirotskog okruga nalaze se, u zavisnosti od lokaliteta i sortimenta, u različitim fazama razvoja – od precvetavanja do drugog opadanja plodova. Upravo u tom osetljivom periodu pogodili su ih višednevni mrazevi, koji su na pojedinim lokacijama izazvali velike štete.
Podaci sa automatskih meteoroloških stanica postavljenih u voćnjacima pokazuju da su temperature ispod nule trajale i po više sati. Na lokalitetu Prisjansko naselje, početkom maja, zabeležene su minimalne temperature do –4,9 stepeni, uz čak deset sati neprekidnog mraza.
U fazi zametanja i početnog razvoja plodova, voćke su izuzetno osetljive, pa i kratkotrajni pad temperature može da izazove oštećenja. Kada temperature padnu ispod –2 stepena, štete postaju ozbiljne, a ispod –4 stepena često dolazi i do potpunog gubitka roda.
Pored same temperature, na obim štete utiču i dužina trajanja mraza, položaj zasada – posebno su ugrožene depresije – kao i odsustvo vetra, jer se u mirnim uslovima hladan vazduh duže zadržava.
Prema procenama sa terena, najveće posledice pretrpele su koštičave voćne vrste, pre svega šljiva, trešnja i višnja. Uprkos pokušajima zaštite, poput zadimljavanja i orošavanja, dugotrajni mraz je na pojedinim lokalitetima uništio i više od 80 odsto potencijalnog roda.
Iako će ovogodišnji prinosi biti značajno umanjeni, stručnjaci preporučuju proizvođačima da nastave sa redovnim merama nege i zaštite, kako bi se očuvala vitalnost stabala i obezbedio rod u narednoj sezoni.
Priredila: I. Š.
Foto: PIS Pirot